Geweld herkennen in complexe scheiding

Al jaren wordt geworsteld met het fenomeen van de zogenaamde "vechtscheidingen." Hulpverleners, jeugdhulpverleners, politie, rechters, bemiddelaars en andere betrokkenen staan vaak machteloos tegenover de destructieve dynamiek tussen ouders, zeker wanneer kinderen betrokken zijn.

De vraag blijft: "Wat zien we over het hoofd, waardoor we deze situaties niet kunnen oplossen?" Het is nodig om verder te kijken dan de eenvoudige gedachte dat "voor ruzie twee partijen nodig zijn." Het gebruik van termen zoals vechtscheiding, complexe scheiding, ouderverstoting en conflictueus ouderschap onderstreept hoe gelaagd en ingewikkeld dit probleem is.

De meeste ouders slagen erin hun meningsverschillen opzij te zetten en op een verantwoorde manier voor hun kinderen te blijven zorgen. Anderen hebben moeite om de strijd los te laten, waardoor hun eigen verdriet, frustratie en negatieve beelden van de ander blijven groeien. In zulke situaties kunnen bemiddeling, therapie en zelfreflectie helpen om de strijd te beëindigen en de aandacht opnieuw te richten op het welzijn van de kinderen. Methoden zoals 'Parallel Solo Ouderschap' (Lieve Cottyn en Vanessa Maes) kunnen hierbij ondersteunend zijn door na de scheiding een duidelijke afbakening in de ouderschapsrelatie te creëren.

Toch blijven sommige ouders vastzitten in een hardnekkig conflict en rijst bij professionals de vraag: "Waarom lukt het niet om deze situaties te de-escaleren?" Zou het kunnen dat hier sprake is van geweld?

Ondanks de kennis over intrafamiliaal geweld wordt vaak over het hoofd gezien dat kinderen na een scheiding ook slachtoffer kunnen worden van eenzijdig geweld. Dit geweld wordt vaak gevoed door de drang om de ex-partner te ondermijnen en te controleren.

Het concept van Dwingende Controle (Evan Stark) beschrijft hoe één partner na de scheiding via psychisch en economisch geweld blijft proberen de ander te domineren. Dit gedrag wordt vaak aangestuurd door rancune en haat, waarbij het welzijn van de kinderen volledig naar de achtergrond verdwijnt, met ernstige schade voor hun ontwikkeling tot gevolg.

Het is moeilijk te bevatten dat een ouder, die de verantwoordelijkheid draagt om kinderen liefdevol te verzorgen en hen het beste te bieden, soms niet in staat is of weigert te erkennen welke impact zijn of haar destructieve gedrag heeft. Ook sommige professionals zien de werkelijke dynamiek niet. In de praktijk ontvouwt zich een verwoestende realiteit, gevoed door manipulatie en een onzichtbare onderstroom, die zich afspeelt voor ieders ogen, terwijl het leed dat kinderen wordt aangedaan vaak onzichtbaar blijft.

Dit boek wil deze problematiek van eenzijdig post-partnergeweld verder verduidelijken aan de hand van:

• Korte getuigenissen (persoonlijke verhalen)

• Uitleg over de traumatische gevolgen voor kinderen

• Theoretische achtergrond en verdiepende inzichten

• Aanpak en methoden om de situatie te verbeteren

Dit boek nodigt uit om met andere ogen te kijken naar conflict, communicatie en ouderschap in de context van scheiding. Het reikt handvatten aan voor zowel professionals als betrokkenen om beter hun weg te vinden in complexe en soms onveilige dynamieken. Met aandacht voor begrenzing, erkenning en haalbare vormen van co-ouderschap wordt duidelijk: niet elke relatie is te herstellen, maar er is altijd ruimte voor groei in de manier waarop wordt omgegaan met conflict en geweld, hoe kwetsbaarheid wordt beschermd en veiligheid wordt gewaarborgd, steeds in het belang van het kind.